"
Ölüm de var. En değerli büyüme masalı" diye yazan Filiz Özdem'in hayatı tarihselleştiren romanı, zamanın yüzeyi ile yetinmeyip, onu neredeyse altüst eden bir edebî güce sahip.
İnsanın insana sığınması ne kadar zordur. Bu insani durumu gerçekleştirebilmek için ne aracılar, ne usuller, ne yöntemler bulmuş, geliştirmiş, ne çabalar sarfetmiştir bu yalnız insan. Kimi zaman şeyhlere, kimi zaman bilicilere, kimi zaman da ağalara ve dedelere sığınmış; bazen annesini aramış, bazen de bayrağıyla, devletiyle bütünleşmiş; dostluktan, arkadaşlıktan medet ummuş. Ama çoğunlukla hep bir eksiklik, bir sığınmacılık duygusu ve bir türlü giderilemeyen kozmik yalnızlık olgusu bir gölge gibi peşini bırakmamış insanın; felsefenin bile çözüm bulamadığı bir insani çaresizlik bu neredeyse.
Edebiyat, insanın sığınabileceği tek dostu galiba; ona sığınarak kendini yeniden var edebileceği başka bir evren, başka bir kozmik alan.
Edebiyat, insanı kabul eder.
İnsan da, edebiyata derinden bir saygı duyar.
Belki de kusurlu bir varoluşun; aklın egemenliği altında hayat sürdürme alışkanlığından bir türlü kurtulamama sonucu yaşanan acıların, korkuların, hüzünlerin, çaresizliklerin, isyanların, pişmanlıkların, hatta sevgilerin ve gelip geçici sevinçlerin tüm teslimiyetiyle insanın alış-verişsiz buluşabileceği ve nihayetinde arınabileceği bir sıcaklık edebiyat; yazarıyla, okuruyla, insanıyla, toplumuyla, küçüğüyle, büyüğüyle, geçmişi ve geleceğiyle, bu böyle bana göre.
Edebiyat, insanın insan olarak aidiyet duyabileceği tek kucak galiba; yani, hayata bir de bu şekilde bakılabilir diye düşünüyorum.
Korku Benim Sahibim adlı romanda, yazar Filiz Özdem; "Ölüm de var. En değerli büyüme masalı." diye yazmış. Bu ifadeyi, bu çığlığı, bu acı ve korku yüküyle bir tek edebiyat kaldırabilir bence. Filiz Özdem, her şeyi içine gömdüğü bu trajik mesajla edebiyata sığınmış belli ki; insana, çaresizliğin çaresini, umutsuzluğun umudunu sunabilen yazıya.
Edebiyat, Korku Benim Sahibim'deki korkular sarmalına paralel gelişen bir insani sarmal da ekleyerek, yazarı şefkatle kucaklamış görünüyor. Korkunun, asla ve asla insani bir şey olmadığını anlıyoruz bu romanı okurken; sonraları üretilip hayata yapıştırılmış o.
Romanın ana karakteri Sude'yi sarmalayan acı ve korkular o kadar ama o kadar derinlere sızmış; aynı zamanda çukurlardan, yarıklardan, karanlık labirentlerden yükseliyor ki, bu korkular zenginliği içinde Sude, bir türlü karakterleşemiyor; kahramanın acısı, kahramanı silip süpürüyor adeta:
"Sohbet arasında geçen küçücük bir cümle, onlarca yıl yaslandığım yastığın yüzüne yeni bir yüz ekliyor. Bir kılıf, bambaşka bir kılığa bürünebiliyor. Ailenin hikayesini benim kadar merak eden küçük dayım 'Biliyor musun bunun aslını Gül Nine örmüş, üstündeki figürlere hiç dikkat ettin mi?' deyince birden sırtımı ateşe dayamış gibi hissediyorum. Dantelde bir kadın, iki erkek elele tutuşmuşlar. Kadın ortada. Erkekler öteki ellerinde birer asa tutuyorlar. Hepsinin göğsünde haçlar, omuzlarında kuşlar, kadının eteklerinden sarkan çiçekler var. 'Haçları fark etmedin mi?' diyor dayım. Yıllar önce benzetmişliğim olsa da motifi kimin çıkardığını bilmediğimden üstüne düşmemiştim. Demek aslen Hıristiyan olan Gül Nine'nin elinden çıkmıştı bu desenler."
İnsanı kanı değil, geçmişindeki uygarlıklar kovalıyormuş meğerse; Korku Benim Sahibim'öe bu durumu çok net anlıyoruz. Ne zaman, ne erk, ne din, ne de bin bir türlü alicengiz oyunu, sahip olunan uygarlığı yok edemediği gibi, ölülerin duyarlıklarını da yok edemiyor romanda. Yazarın "Tanrıyı gören ölümü de görür ama" fısıltısı; kimliğin, hatta kişiliğin gizlenerek yaşandığı bir yaşama sanatının, aslında bir korkuyla yaşama sanatı olduğunu, okurun vicdanına kazıyor adeta.
"Dört kişi olarak ölüp iki kişi olarak gömüldüler." Müslüman Türk olarak büyütülen Sude'nin, aslında bir Hıristiyan Ermeni olduğunu algıladığında, Gül Nine'si ile dedesinin hayatlarını ve ölümlerini yorumladığı bir acı mısra sanki bu deyiş.
1915 bir vurmuş, pir vurmuş Sude'ye ( ve yazarına da) anlayacağınız:
"Gül Hanım diyor herkes ona. Hanım gül. Gülmüyor. Dikenleri uzuyor. Kayıtlarda adı Ayşe diye geçiyor. Kağıt üstünde bir isim. Kocası Melkon, Melkon'un babası Avadis, annesi İhsabet. ihsabet'in babası Garabet, annesi Nazlı. Gül Nine'nin babası Agop, annesi Maryam. Peki ninemin asıl adı neydi? Aile adları neydi? Peki dedemin adı neydi? Anası ona hangi adla seslenerek ninniler söylemişti?"
Filiz Özdem, yazısında isyan ediyor adeta. Ama bu isyan, edebî olarak gerçekler ve gerçekliklerden geçerken, son derece başarılı bir biçimde rüyalardan, hayallerden, yazarın kendine has edebi fantezilerinden de geçerek; korkuyu destanlaştırıyor -ne yazık ki-. Ama galiba yazarın başka çaresi de yok. Zira edebiyata sığınan her şey edebileşebilir neticede.
Korku Benim Sahibim, zamanın yüzeyi ile yetinmeyip, onu neredeyse altüst eden bir edebî güce sahip. Bu arada, küçük Sude'nin, kendisine aşılanan dini öğretiye karşı olan isyanı yüzünden, babasının onun sırtında kırdığı oklavayı da anmadan geçmeyelim; korkunun dehlizlerinde daha fazla dolaşmadan tabii.
Korku Benim Sahibim, Filiz Özdem'in ilk romanı. Olağanüstü olgun bir yazı bu.
Filiz Özdem'in edebiliğinde bize ait; modern Türk edebiyatının beklentilerine karşılık verebilecek pek çok anlatım işaretleri var.
Yazarın, aynı zamanda Batı edebiyatının anlatım özelliklerini de özümsediği görülüyor.
Romanda, korkunun odaklarından biri olan Türk-Ermeni sorununun da -aslında sadece bir proje olan o spekülatif edebiyat yaklaşımlarından azade-, ne kadar sahici, duyarlı ve özenle işlendiğine dikkat çekmek isterim.
Korku Benim Sahibim, bir roman. Ancak, klasik ve modern Batı roman formatından çok farklı bir yapıda; beni çok heyecanlandıran, bize yakın duran yeni bir roman formatı denemesi.
Filiz Özdem'in, gelecekte yazacağı romanlarla dünya edebiyatında bir yer edineceğini düşünüyorum.
Tanıtım : Pakize Barışta
Derleyen : Bendengecti.com
----------------------------
Daha da meraklandım,en kısa zamanda alımayı düşünüyorum.Naıl kaçırmışım diye kızdım kendime bir an hatta :/
Linear Mode
